Τα απαραίτητα λιπαρά.

         Το είδος του λίπους και η σημασία του στη διατροφή μας.

  Υπάρχουν διαφορετικά είδη λιπαρών οξέων. Τα κορεσμένα, τα ακόρεστα (μονοακόρεστα και πολυακόρεστα) τα τρανς λιπαρά οξέα. Τα κορεσμένα λίπη θεωρούνται «κακά» λιπαρά γιατί είναι αυτά που σχετίζονται με καρδιαγγειακά νοσήματα. Η αυξημένη κατανάλωσή τους οδηγεί σε αύξηση της ολικής και της «κακής» (LDL) χοληστερίνης όπου εστί αύξηση της αρτηριοσκλήρυνσης, της υπέρτασης και των εγκεφαλικών και καρδιακών επεισοδίων. Η συσσώρευση λίπους στα αγγεία φαίνεται ότι αποτελεί την απαρχή όλων αυτών των προβλημάτων. Βρίσκονται κυρίως στα ζωικά προϊόντα όπως είναι τα στέρεα λίπη του κρέατος, όμως βρίσκονται και στο γάλα, τα τυριά, το γιαούρτι και δεν είναι όλα το ίδιο άσχημα για την υγεία. Ένα καλό παράδειγμα είναι το κορεσμένο λιπαρό που ονομάζεται στεαρικό οξύ, μετατρέπεται στο ήπαρ σε μονοακόρεστο λιπαρό που λέγεται ολεϊκό οξύ, περιέχεται και στη σοκολάτα και φαίνεται να μειώνει τη χοληστερόλη LDL. Κορεσμένα λιπαρά βρίσκονται και στα έλαια από την καρύδα και το φοινικέλαιο.


  Τα πιο υγιεινά είναι τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα που βρίσκονται κυρίως στο ελαιόλαδο, προϊόν της ελληνικής γης. Επίσης, μονοακόρεστα βρίσκονται στο φιστικέλαιο, το έλαιο των ξηρών καρπών, το αβοκάντο. Τα μονοακόρεστα λιπαρά μπορούν επίσης να σας βοηθήσουν να ομαλοποιήσετε την πήξη του αίματος και να βοηθήσουν στον έλεγχο των επιπέδων ινσουλίνης και σακχάρου στο αίμα, γεγονός ιδιαίτερα χρήσιμο εάν έχετε διαβήτη τύπου 2.Είναι αυτά τα λιπαρά που αποτελούν βασικό τμήμα της υγιούς για την καρδιά μεσογειακής διατροφής. Αυτά τα λιπαρά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότερο μαζί με τα πολυακόρεστα για την αντικατάσταση των κακών κορεσμένων λιπαρών και των τρανς. Ακολουθούν τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, ως επόμενη εναλλακτική λύση, που βρίσκονται στα διάφορα σπορέλαια όπως το αραβοσιτέλαιο, το ηλιέλαιο, το σησαμέλαιο και το σογιέλαιο. Τα πολυακόρεστα λιπαρά χρειάζονται για τις φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού αλλά ο οργανισμός δεν μπορεί να τα παράξει και πρέπει να τα λάβει από τις τροφές.

  Τα ω-3 λιπαρά οξέα είναι ένα είδος πολυακόρεστων λιπαρών οξέων που βρίσκονται κυρίως στα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η ρέγκα, το σκουμπρί, η πέστροφα, ο τόννος, το λυθρίνι, ο βακαλάος όμως και τα μύδια, οι γαρίδες, τα στρείδια, τα καβούρια, τα καλαμάρια, είναι πλούσιες πηγές. Τα ω-3 έχουν καρδιοπροστατευτική δράση γι’ αυτό και σύμφωνα με τις διεθνείς συστάσεις καλό είναι τροφές που περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα να καταναλώνονται 2-3 φορές την εβδομάδα. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι η χρήση τους σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη και υψηλά τριγλυκερίδια βοηθά στη μείωση των τριγλυκεριδίων καθώς και της συγκολλητικότητας των αιμοπεταλίων προστατεύοντας από το σχηματισμό θρόμβου που είναι η αιτία στα εγκεφαλικά επεισόδια.

  Άλλα ωφέλιμα για την υγεία λιπαρά είναι τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα,επίσης μειώνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. Υψηλά επίπεδα λινολεϊκού ω-6 οξέως βρίσκονται σε φυτικά έλαια, όπως το ηλιέλαιο και το καλαμποκέλαιο, αλλά και τα καρύδια και κάποια άγρια χόρτα που καταναλώνουμε ως σαλάτες περιέχουν ω-6. Τα ω-3 και ω-6 λιπαρά είναι απαραίτητα για την καλή ανάπτυξη και λειτουργία του εγκεφάλου, την αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, το σχηματισμό κυτταρικών μεμβρανών και εν γένη το σχηματισμό ορμονών που σχετίζονται με την αναπαραγωγική λειτουργία όλου του οργανισμού.

  Τα τρανς λιπαρά είναι λιπαρά οξέα τα οποία έχουν τροποποιηθεί ώστε να αποκτούν ιδιότητες που επιτρέπουν μεγαλύτερο χρόνο ζωής στα προϊόντα όπως είναι τα πατατάκια, τα γαριδάκια, τα μπισκότα, τα αρτοσκευάσματα τύπου κρουασάν, οι έτοιμες ζύμες, αλλά και οι τηγανητές πατάτες των fast food, τα τηγανητά λαχανικά κ.ά προϊόντα που καταναλώνουμε σαν έτοιμη γρήγορη λύση εκτός σπιτιού. Ειδικότερα, τα τρανς λιπαρά παράγονται κατά τη διαδικασία της υδρογόνωσης στα φυτικά έλαια που έχει σαν στόχο να τα κάνει λιγότερο ευπαθή. Η υδρογόνωση είναι μια διαδικασία κατά την οποία διοχετεύεται αέριο υδρογόνο υπό τη μορφή φυσαλίδων δια μέσου του ελαίου. Με τη δίοδο του υδρογόνου, παρουσία καταλυτών, το έλαιο αλλάζει δομή και στερεοποιείται Ο εγκλεισμός φυσαλίδων στο στερεοποιημένο έλαιο αυξάνει το σημείο τήξεως του. Η διακοπή αυτής της διαδικασίας πριν την ολοκλήρωσή της δημιουργεί τα λεγόμενα «μερικώς υδρογονωμένα έλαια». Η διαδικασία αυτή δημιουργεί προϊόντα που είναι παρόμοια με το βούτυρο, αλλά φθηνότερα στην παραγωγή τους. Είναι γνωστά ως μαργαρίνες. Υπάρχουν διάφορες ποιότητες προϊόντων, ανάλογα με το βαθμό υδρογόνωσης και την πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται

  Βρίσκονται κυρίως στις σκληρές μαργαρίνες και τα τηγανητά. Τα τρανς λιπαρά οξέα και τα κορεσμένα αυξάνουν τα επίπεδα της ολικής χοληστερόλης και της κακής χοληστερόλης (LDL-χοληστερόλης). Επιπρόσθετα, αυτά τα οξέα μειώνουν τα επίπεδα της καρδιοπροστατευτικής χοληστερόλης (HDL-χοληστερόλη) και αυξάνουν εκείνα της Lp(a) που είναι μια λιποπρωτεΐνη που σχετίζεται με την αθηροσκλήρωση (δηλαδή με τις πλάκες εκείνες που ευθύνονται για τα καρδιαγγειακά επεισόδια).

  Λόγω των κακών ιδιοτήτων των τρανς λιπαρών οξέων και κάποιων κορεσμένων λιπαρών εάν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες εβδομαδιαίως αυξάνουν τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Για το λόγο αυτό τροφές που περιέχουν κορεσμένα και τρανς λιπαρά οξέα είναι στην κορυφή της διαιτητικής πυραμίδας, δηλαδή θα πρέπει να καταναλώνονται με μικρότερη συχνότητα σε σχέση με εκείνες που περιέχουν μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.

DOCTOR'S GREEN SPOT                                  
Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος Ειδικός Καρδιολόγος. 
              
Μελέτη:Χρήστος Καραϊσκάκης Σύμβουλος-Μέλος D.G.S 

   Πηγή : http://kardiologika.blogspot.gr
               http://www.kardiologos-1.net/
               Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία 

               iatronet.gr

                                

Τα

Τ

Τα